Przed chrztem dziecka

…. jego rodzice biologiczni zobowiązani są okazać świadectwo sakramentalnego małżeństwa (ślubu kościelnego).

Żądanie bezpodstawne.

Albowiem z zastrzeżeniem, że „Zgłoszenie w biurze parafialnym przyjmuje tylko duszpasterz” (*) chrzest dziecka ma prawo zgłosić przynajmniej jeden z rodziców Kościół postanowił , że: „Zdolny do przyjęcia chrztu jest każdy człowiek jeszcze nie ochrzczony”. (1246 Katechizm Kościoła katolickiego

Ponadto prawo kanoniczne wyjaśnia, iż:
kan. 864 – Zdatnym do przyjęcia chrztu jest każdy człowiek, jeszcze nie ochrzczony.
kan. 867 § 1. – Rodzice mają obowiązek troszczyć się, ażeby ich dzieci zostały ochrzczone w pierwszych tygodniach; możliwie najszybciej po urodzeniu, a nawet jeszcze przed nim powinni się udać do proboszcza, by prosić o sakrament dla dziecka i odpowiednio do niego się przygotować.
kan. 868 § 1. – Do godziwego ochrzczenia dziecka wymaga się:
1° aby zgodzili się rodzice lub przynajmniej jedno z nich, lub ci, którzy prawnie ich zastępują;
2° aby istniała uzasadniona nadzieja, że dziecko będzie wychowane po katolicku (**); jeśli jej zupełnie nie ma, chrzest należy odłożyć zgodnie z postanowieniami prawa partykularnego, powiadamiając rodziców o przyczynie.

Natomiast Instrukcja duszpasterska episkopatu (KEP) o udzieleniu sakramentu chrztu świętego dzieciom (1975r.) mówi:

„Należy dopuszczać do chrztu wszystkie dzieci zgłoszone przez rodziców lub prawnych opiekunów, jeśli osoby te są wierzące i zobowiążą się, że dzieci będą wychowywane w wierze, w której zostaną ochrzczone.(…) Jeśli rodzice dziecka poprzestają na małżeństwie cywilnym, duszpasterz powinien starać się (***) o doprowadzenie ich do zawarcia małżeństwa sakramentalnego przed chrztem dziecka. W przypadku wyraźnej odmowy, należy żądać na piśmie oświadczenia od rodziców dziecka i chrzestnych, że zobowiązują się wychować dziecko w wierze katolickiej. Również w wypadku, gdy rodzice żyją bez ślubu kościelnego z powodu przeszkód kanonicznych, należy żądać takiego oświadczenia.

Ważne jest również, aby wskazać, iż w kwestii sakramentalnego małżeństwa Kościół postanowił, że:

▪ Katechizm:
1625 – Zawierającymi przymierze małżeńskie są mężczyzna i kobieta, ochrzczeni, wolni do zawarcia małżeństwa, którzy w sposób dobrowolny wyrażają swoją zgodę. „Być wolnym” oznacza: – nie być poddanym przymusowi.
1626 Kościół uważa wzajemne wyrażenie zgody przez małżonków za nieodzowny element, który „stwarza małżeństwo”. Jeśli nie ma zgody, nie ma małżeństwa.
1628 Zgoda powinna być aktem woli każdej ze stron, wolnym od przymusu i ciężkiej bojaźni zewnętrznej. Żadna ludzka władza nie może zastąpić tej zgody. Jeśli nie ma tej wolności, małżeństwo jest nieważne.

▪ Kodeks prawa kanonicznego:
kan. 1073 – Przeszkoda zrywająca czyni osobę niezdolną do ważnego zawarcia małżeństwa.
kan. 1095 – Niezdolni do zawarcia małżeństwa są ci, którzy:(…) 2° mają poważny brak rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich wzajemnie przekazywanych i przyjmowanych; … .
kan. 1103 – Nieważne jest małżeństwo zawarte pod przymusem lub pod wpływem ciężkiej bojaźni z zewnątrz, choćby nieumyślnie wywołanej, od której, ażeby się uwolnić, zmuszony jest ktoś wybrać małżeństwo.

Dlatego w przypadku, gdy ksiądz – wyłącznie oparte na jego widzimisię – żądanie okazania świadectwa zawarcia sakramentalnego rodziców uzna za warunek chrztu ich dziecka, skutkiem tego może być:
– odstąpienie od chrztu dziecka, gdy jego rodzice nie ulegną presji duszpasterza;
— zawarcie sakramentalnego małżeństwa nieważnego wtedy, gdy rodzice dziecka zawrą je pod przymusem a tylko dla uzyskania dokumentu (zbytecznego dla chrztu dziecka „papierka”) żądanego przez duszpasterza.

*****

Przypisy:

(*)
KEP – Instrukcja duszpasterska episkopatu o udzieleniu sakramentu chrztu świętego dzieciom (1975r.)

(**)
Pochodzenie biologiczne dziecka nie jest ani warunkiem, ani przeszkodą chrztu. Dziecko bez względu na to kim są jego rodzice i jakie łączą ich więzy (związek cywilny, konkubinat), bądź nawet wtedy, gdy zostało poczęte „przypadkowo” (np. przez ojca NN) i/lub jest dzieckiem „panieńskim” ma prawo zostać ochrzczone. Pod warunkiem, że jego religijnemu wychowaniu nie będą sprzeciwiali się rodzice biologiczny. Tym bardziej, że ten obowiązek mogą przyjąć na siebie np. chrzestni.

(***)
Określenie „starać się” wskazuje na możliwość duszpasterskiego wykorzystanie chrztu dziecka w celu uregulowania życia sakramentalnego jego rodziców; do czego w późniejszym etapie życia dziecka okazją może być również jego przystąpienie do pierwszej komunii; jednakże dla określenia „starać się” synonimem nie jest słowo „zmuszać”.  Zwłaszcza, że sakramentalny związek małżeński rodziców dziecka nie stanowi żadnej gwarancji wychowania dziecka po katolicku. Natomiast brak tzw. ślubu kościelnego jego rodziców nie jest tego przeszkodą.